Η ονοματολογία της ετικέτας που υιοθέτησα, για τα προϊόντα που παράγω,ταυτίζεται με την ονομασία του μεσαιωνικού κάστρου "Passavas", στο οποίο βλέπουν οι οικογενειακοί ελαιώνες που περιήλθαν στην κατοχή μου κληρονομικά.Σύμφωνα με όσα είναι γνωστά, το κάστρο "Passavas" χτίστηκε το 1254 στη θέση του Ομηρικού οικισμού Λα στο σημείο που βρισκόταν η Μυκηναϊκή Ακρόπολη.
Είναι γνωστό ότι από τον τόπο αυτό, όπως και από όλη την Πελοπόννησο, από τη διαίρεση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας το 395 μ.Χ. και τη
δημιουργία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας
μέχρι και τον 19ο αιώνα, πέρασαν διαδοχικά και αλλεπάλληλα διάφοροι
πολεμικοί κατακτητές, καθώς και ότι σημειώθηκαν μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών
(Αράβων, Σλάβων, Αλβανών κτλ).
Στην περίοδο αναφοράς του κάστρου, δηλαδή από τον 13ο μέχρι τον 19ο αιώνα, «επισκέπτες», εισβολείς - πολεμικοί κατακτητές, ήταν οι Φράγκοι, οι Ενετοί, οι Τούρκοι και δευτερευόντως κάμποσες ακόμα φυλές – στίφη. Καθένας από αυτούς άφησε το ίχνος του κι όλοι μαζί κάθισαν για αιώνες πάνω στο σβέρκο του κόσμου, που έπρεπε να δουλεύει για να τους ταΐζει.
Το κάστρο του Πασσαβά φέρεται πως χτίστηκε (από ντόπιους σκλάβους βεβαίως) επί των ημερών κάποιου «Γάλλου» ιππότη (=κακομαθημένου τεμπέλη /στρατοκράτη) της τέταρτης σταυροφορίας, ονόματι Ζακ Β΄ Ντε Νεϊγύ που ήταν γιός του πρώτου Βαρόνου του Πασσαβά, καθότι ο ηγέτης των Φράγκων κατακτητών (Καμπανέζος) Γοδεφρείδος Βιλλεαρδουΐνος είχε συστήσει το Πριγκιπάτο της Αχαΐας, που περιλάμβανε όλο τον Μοριά (Πελοπόννησο) και τον είχε μοιράσει σε 12 Βαρονίες, μία από τις οποίες ήταν αυτή του Πασσαβά που περιλάμβανε την ευρύτερη περιοχή Γυθείου – Μάνης.
Λίγα χρόνια μετά (1260 μάλλον) οι Βαρόνοι πήγαν άπατοι από τον Βυζαντινό αυτοκράτορα Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγο, οπότε το κάστρο και η επικυριαρχία της περιοχής πέρασε στους Βυζαντινούς πραίτορες. Όμως το 1481 χάνουν κι αυτοί το κεφάλι τους από τον Τούρκο Αχμέτ Μπέη της Ρούμελης (Στερεά Ελλάδα), μαζί χάνουν και το κάστρο του Πασσαβά, όπου τώρα στρογγυλοκάθονται (στο κάστρο και τα κεφάλια του κόσμου) οι τούρκοι αφεντάδες, μέχρι που δυο αιώνες αργότερα (1699) το κάστρο και όλη η περιοχή καταλαμβάνεται από τους Βενετούς με τη βοήθεια των Μανιατών (που τους διάλεξαν για …καλύτερους από τους Τούρκους). Οι Βενετοί εφάρμοσαν άλλη διοικητική διαίρεση ορίζοντας τον Πασσαβά σαν μια από τις 7 περιφέρειες της Μάνης. Όμως στα κιτάπια της εποχής η περιοχή αναφέρεται ήδη ως «ακατοίκητος», γιατί οι «φιλικοί» Βενετοί αποδείχτηκαν πιο αγροίκοι από τους προηγούμενους, κι όπως ήταν φυσικό ο κοσμάκης που μπόρεσε να γλιτώσει από τη σπάθα τους πήρε τα βουνά για να επιβιώσει. Όμως το 1715 οι Τούρκοι πήραν το αίμα τους πίσω από τους Βενετούς, τους νίκησαν και τους έδιωξαν όχι μόνο από τον Πασσαβά αλλά από όλο τον Μοριά (όσους δεν πρόλαβαν να σφάξουν), οπότε το κάστρο περνάει πάλι σε τούρκικη κατοχή. Όλα αυτά πήραν οριστικό τέλος το 1780 όταν οι Μανιάτες έσφαξαν μέχρις ενός τους τούρκους κατακτητές - έποικους του κάστρου και το κατέλαβαν. Έκτοτε παρέμεινε στην κυριαρχία της ελεύθερης Μάνης.
Στην περίοδο αναφοράς του κάστρου, δηλαδή από τον 13ο μέχρι τον 19ο αιώνα, «επισκέπτες», εισβολείς - πολεμικοί κατακτητές, ήταν οι Φράγκοι, οι Ενετοί, οι Τούρκοι και δευτερευόντως κάμποσες ακόμα φυλές – στίφη. Καθένας από αυτούς άφησε το ίχνος του κι όλοι μαζί κάθισαν για αιώνες πάνω στο σβέρκο του κόσμου, που έπρεπε να δουλεύει για να τους ταΐζει.
Το κάστρο του Πασσαβά φέρεται πως χτίστηκε (από ντόπιους σκλάβους βεβαίως) επί των ημερών κάποιου «Γάλλου» ιππότη (=κακομαθημένου τεμπέλη /στρατοκράτη) της τέταρτης σταυροφορίας, ονόματι Ζακ Β΄ Ντε Νεϊγύ που ήταν γιός του πρώτου Βαρόνου του Πασσαβά, καθότι ο ηγέτης των Φράγκων κατακτητών (Καμπανέζος) Γοδεφρείδος Βιλλεαρδουΐνος είχε συστήσει το Πριγκιπάτο της Αχαΐας, που περιλάμβανε όλο τον Μοριά (Πελοπόννησο) και τον είχε μοιράσει σε 12 Βαρονίες, μία από τις οποίες ήταν αυτή του Πασσαβά που περιλάμβανε την ευρύτερη περιοχή Γυθείου – Μάνης.
Λίγα χρόνια μετά (1260 μάλλον) οι Βαρόνοι πήγαν άπατοι από τον Βυζαντινό αυτοκράτορα Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγο, οπότε το κάστρο και η επικυριαρχία της περιοχής πέρασε στους Βυζαντινούς πραίτορες. Όμως το 1481 χάνουν κι αυτοί το κεφάλι τους από τον Τούρκο Αχμέτ Μπέη της Ρούμελης (Στερεά Ελλάδα), μαζί χάνουν και το κάστρο του Πασσαβά, όπου τώρα στρογγυλοκάθονται (στο κάστρο και τα κεφάλια του κόσμου) οι τούρκοι αφεντάδες, μέχρι που δυο αιώνες αργότερα (1699) το κάστρο και όλη η περιοχή καταλαμβάνεται από τους Βενετούς με τη βοήθεια των Μανιατών (που τους διάλεξαν για …καλύτερους από τους Τούρκους). Οι Βενετοί εφάρμοσαν άλλη διοικητική διαίρεση ορίζοντας τον Πασσαβά σαν μια από τις 7 περιφέρειες της Μάνης. Όμως στα κιτάπια της εποχής η περιοχή αναφέρεται ήδη ως «ακατοίκητος», γιατί οι «φιλικοί» Βενετοί αποδείχτηκαν πιο αγροίκοι από τους προηγούμενους, κι όπως ήταν φυσικό ο κοσμάκης που μπόρεσε να γλιτώσει από τη σπάθα τους πήρε τα βουνά για να επιβιώσει. Όμως το 1715 οι Τούρκοι πήραν το αίμα τους πίσω από τους Βενετούς, τους νίκησαν και τους έδιωξαν όχι μόνο από τον Πασσαβά αλλά από όλο τον Μοριά (όσους δεν πρόλαβαν να σφάξουν), οπότε το κάστρο περνάει πάλι σε τούρκικη κατοχή. Όλα αυτά πήραν οριστικό τέλος το 1780 όταν οι Μανιάτες έσφαξαν μέχρις ενός τους τούρκους κατακτητές - έποικους του κάστρου και το κατέλαβαν. Έκτοτε παρέμεινε στην κυριαρχία της ελεύθερης Μάνης.
Σήμερα το
κάστρο είναι ερειπωμένο και αφημένο, ευτυχώς, στην φροντίδα της φύσης. Ωστόσο
μπορεί κανείς να διακρίνει τον στρατώνα, τη δεξαμενή, το τζαμί, την κύρια και
τη δευτερεύουσα πύλη καθώς και απομεινάρια των Φράγκικων πύργων και των
προμαχώνων. Επίσης με μια προσεκτική
ματιά φαίνεται πως στις εσωτερικές κατασκευές έχουν χρησιμοποιηθεί υλικά από
την αρχαία πόλη Λα.
Το όνομα του
κάστρου φέρεται να έχει προέλθει από τον εξελληνισμό του γαλλικού Passe-Avant (= Πέρνα Εμπρός). Αυτή
είναι η επικρατέστερη από τις πολλές ακόμη εκδοχές.
[Από όσα έχω διαβάσει και
μελετήσει αυτό είναι το ζουμί της ιστορίας κάστρου. Τα πρωινά που το βλέπω απέναντι, μού θυμίζει
πως μεγαλύτερο παγκόσμιο αγαθό από την
ειρήνη και τα ειρηνικά έργα των ανθρώπων (=πολιτισμός) δεν υπάρχει.
Γιατί αν το αίμα δεν στέγνωνε και δεν το ξέπλενε η φύση, το χρώμα αυτού του
κάστρου (όπως κι όλων των άλλων) θα ήτανε
κόκκινο από το αίμα. Γιατί τότε,
όπως και σήμερα και πάντα, οι τυχοδιώκτες ηγέτες, καλλιεργώντας εθνικισμούς και
θρησκευτικούς φονταμενταλισμούς, παρήγαγαν πολέμους, στους οποίους σκοτώνονταν
οι άνθρωποι σαν τα μερμήγκια και οι ίδιοι απολάμβαναν τα λάφυρα του νικητή
(πλιάτσικο).
Απέναντι λοιπόν από το κάστρο του Πασσαβά αναμορφώνοντας το
πατρικό μου σπίτι, που έτσι κι αλλιώς βρισκόταν στη μέση του πουθενά δηλαδή πάνω
σε ένα λόφο μακριά από οικισμένη περιοχή, παιδεύομαι κοντά 20 χρόνια για να φτιάξω το ..«νέο κάστρο» και να το οχυρώσω ώστε να
αντέχει στις επιθέσεις των εισβολέων [αγριογούρουνα, λύκοι, τσακάλια και αλεπούδες].
Ένα οικογενειακό οικισμό δηλαδή για επόμενους και μεθεπόμενους που ελπίζω σε
2-3 χρόνια να έχει ολοκληρωθεί. Με πέτρα και ξύλο. Πολύ πέτρα.
Εκεί κατοικώ περίπου τις μισές μέρες του χρόνου και ασχολούμαι με
τη γη [ελαιοχώραφα, αμπέλια και οπωρώνες] και με το εργοστάσιο [ελαιοτριβείο
και συσκευαστήριο προϊόντων παραγωγής] «Πασσαβάς» του ebloko.gr
Μάης 2020
Μάης 2020